Foto collage van de tocht naar Blankenberg/Sas van Gent/Middelburg/ Zierikzee/ Oostende/ Vlissingen/Tholen.
Bijlage: verslag van de reizen naar Blankenberge, Oostende en Zeeland
Vrijdag 8 mei, 08.30 uur, na het voorlezen van de heenzendbede gooien schipper Joop en de bemanning de trossen los en zet de Kamper Kogge koers naar Blankenberge. Eerste stop: de haven van IJmuiden. Bij de IJsselmonding komt schipper Willem Jan met zijn schip A’nous, op weg naar Kampen, toevallig de Kogge tegemoet. Dat levert weer de eerste mooie plaatjes op. Webcam-Henk spot de Kogge tegen zevenen ’s avonds op het IJ in Amsterdam en tegen half tien in IJmuiden. Gerrit Boer meldt op zaterdagavond vanaf het schip dat ze ’s morgens om half zes uit IJmuiden zijn vertrokken en vrijwel de hele reis naar Breskens op zeil, met in het begin even de motor erbij, hebben kunnen varen. De reis gaat in verband met de wind maandag verder. Webcam-Henkie spot de Kogge al om half tien op de rede van Blankenberge!
Het weer is wisselvallig en niet al te warm. Helaas blijft dat ook zo tijdens de Blankenberger Havendagen. Maar op de bemanningsapp wordt door de bemanning niet geklaagd. De plaatjes die we te zien krijgen, spreken boekdelen. Op zondag 17 mei arriveert schipper Willem Jan met de twee ‘zompers’, Dirk en Piet. Op maandag 18 mei vertrekt de Kamper Kogge naar Terneuzen. Webcam-Henkie spot de Kogge om kwart over twaalf voor het strand van Groede (wie kent het niet?) en tegen half vier bij de haven van Terneuzen. In de haven is er een hereniging van Carlot en Kogge. (Weet je nog, oudje?)
Schipper WJ vertelt op 18 mei (ingekort): We moesten voor 8 uur buiten zijn, omdat anders het water te laag is. Gaan we later, dan zijn we wel erg laat in Terneuzen. ’s Morgens manoeuvreren we voorzichtig tussen de bootjes, schepen en steigers naar buiten. Eenmaal buiten kan het zeil erbij en gaan de motoren uit. Dat houden we vol tot vlak voor Terneuzen. Het weer onderweg is wisselvallig. Het ene moment zon en even later een beste bui met aardig wat wind. De sluis van Terneuzen passeren we vrij vlot. We worden opgevangen aan de beurtvaarderskade door een delegatie van de jachthaven. Die moesten er wat voor over hebben vanwege een dikke bui regen. Het weerzien met de Carlot en haar bemanning is hartelijk en morgen gaan we gezamenlijk naar Sas van Gent.
Op dinsdag 19 mei vaart de Kogge met gasten, onder begeleiding van de Carlot, naar Sas van Gent. Zij is daar uitgenodigd door het Platform Maritiem Erfgoed Zeeland. De bemanning geniet van een vrije middag en brengt een bezoek aan het Industrieel Museum. ’s Avonds heeft Guido het hele dorp aan zijn lippen hangen in het verteltheater. Op woensdag 20 mei is er open schip, waarvan ook de plaatselijke scholen dankbaar gebruik maken. De mensen komen niet in groten getale, de fooi is er niet minder om.
Schipper WJ doet verslag van donderdag 21 mei (ingekort): Vandaag weer afscheid van Sas van Gent. Met gemengde gevoelens. Een heel gezellige avond gehad in het clubhuis … eh, schip van de watersportvereniging. Weer zo’n avond die je van tevoren niet bedenkt. We houden er een opstapster aan over. Liesbeth vaart vandaag met ons mee en raakt zo enthousiast dat ze gelijk vrijwilligster wordt. Zierikzee roept. Op de Westerschelde hebben we toch nog goed tij naar Vlissingen.
In Vlissingen moeten we door de kleine sluis van 8 meter breed. Als je daar met 7,60 meter breedte door moet, houd je niet veel over. Met voorzichtig manoeuvreren lukt dat goed, maar zeker ook dankzij de bemanning, die met handen en voeten de Dame door de sluis begeleidt. We varen door. In Middelburg lopen we vertraging op omdat er een brug wordt geverfd en gestremd is, en omdat we moeten bunkeren. (De Kogge had dorst, zo erg dat de penningmeester in de bestuursapp vraagt wat er in hemelsnaam is gekocht in Middelburg! – red.) Na deze bezigheid gaan we weer verder. Op naar Veere. Dat is niet ver meer, maar we moeten nog wel door de sluis van Veere. In Veere zet kok Harm een heerlijke rijstmaaltijd op tafel die we buiten verorberen. Eindelijk is de temperatuur van dien aard dat dat kan.
Schipper WJ vertelt verder (ingekort): Wat een luxe vandaag (22 mei – red.). Uitslapen op de Kogge. Mag ook wel, want gisteravond had de generator kuren en die hadden onze Henk en Henk en mijn persoon pas om middernacht weer aan de praat. We krijgen vandaag alweer een opstapster aan boord: Petra Machuta. Om een uur of negen zou ze aan boord komen, maar al een halfuur voor tijd is ze present. Liesbeth Piccart neemt vandaag afscheid. Dus net voor 9 uur varen we weg uit Veere. De havenmeester belt nog en is zo aardig om ons deze nacht niet in rekening te brengen. Altijd fijn voor de stichting.
We varen het Veerse Meer op met stralend mooi weer. De wind staat verkeerd, dus dan maar motoren. Aan de Zandkreeksluis moeten we even wachten en hier krijgen Piet en Dirk van de Vechte-zompeschuiten even de kans om te manoeuvreren met de Kogge. Ze varen zelfs de sluis in en uit. Op de Oosterschelde laten we het zeil vallen. Niet dat er veel wind staat, maar we krijgen wel de kans om de hamburger in alle rust en al zeilend op te eten. Er wordt een bruinvis gespot. Niet te verwarren met de bruine vissen die van boord worden vrijgelaten. We naderen de Zeelandbrug en worden tegemoetgevaren door de Peilvlet van het Maritiem Museum. Leen en een verslaggeefster van Radio Schouwen-Duiveland stappen over aan boord. Als we door de brug zijn, is het nog een klein stukje naar Zierikzee. Rustig door het havenkanaal, want het is laagwater. We krijgen een ereplaats naast de Zuidhavenpoort. Een perfect plaatje met alle oude gebouwen rondom ons, waar de Zwarte Dame prima tussen past. Het is nu wachten op Gerrit en Ria, die hier weer aan boord komen, zodat Piet en Dirk er weer af kunnen. Guido en de schipper gaan van boord voor een interview in de studio van Radio Schouwen-Duiveland. Het is vanavond heerlijk toeven buiten en daar genieten we dan van. Tip van Henk K.: als je gaat douchen, neem dan een handdoek mee.
Schipper WJ, op de praatstoel, vertelt verder (ingekort): Goedemorgen. Het verslag van gisteren (vrijdag 22 mei) hoeft niet lang te zijn. Opstaan, ontbijten en daarna de loopplank opbouwen. Er worden wat boodschappen gedaan en de stad wordt bezocht. ’s Middags hebben we open schip. Vanwege de overweldigende belangstelling van wel 82 mensen besluiten we al vroeg om het voor gezien te houden en genieten we van een versnapering in het zonnetje. We eten aan dek en gaan in de loop van de avond onderdeks, want er moet nog even koggebridge worden gespeeld. Het is er al een paar avonden niet van gekomen, dus hoog tijd om de skills bij te schaven. Als het bijna tijd is om naar bed te gaan, klinkt het van boven dat er iemand met fiets en al op de brug met het wegdek ligt te knuffelen. Die persoon loopt al spoedig weer door, maarrrrrrrrr dan klinkt er opeens: ‘BRAND BIJ DE BUREN ACHTER ONS!’ De beide Henken ‘rennen’ met een blusser naar het jachtje achter ons. Het gaat om een zeilbootje dat bij een motorboot opzij ligt. Een petroleumkookstel heeft iets van plastic in de buurt of eronder in de brand gezet. De buurman van het motorbootje heeft het brandje inmiddels met zijn blusser geblust. Maar de consternatie is nog niet meteen weg. Het loopt gelukkig voor iedereen goed af en de blusser van ons blijkt ook niet nodig te zijn geweest. We leggen ons bij de situatie neer … op onze kooien. Welterusten.
Vanmorgen, zondag 23 mei, na het ontbijt water geladen, de stad bekeken en de Dikke Toren beklommen. In de toren is een expositie en een film over het beleg van Zierikzee in 1308. Daar speelden de koggeschepen een rol in bij de bevrijding, en ‘onze’ Dame dus ook in de film. Deze middag weer open schip. Wie wil, kan Zierikzee bezichtigen en de rest helpt met open schip. Er is wat meer aanloop dan gisteren. Vooral gezinnen met kinderen zijn over te halen om toch vooral even te komen kijken. Hierbij zijn de ‘medailles’ een leuke bijkomstigheid. De 101e bezoekster wordt in het zonnetje gezet en het totale aantal van gisteren en vandaag zit ruim boven de 200 bezoekers. We praten nog wat na met Leen en zijn vrouw, van het Maritiem Museum, en buren, die met een flesje wijn en mooi rvs-keukengerei voor kok Harm aan boord komen. Harm wil gaan barbecueën. En al morrend doen we dat met tegenzin. Het vlees vindt gretig aftrek, samen met salade en slaatjes. Al met al een geslaagde dag en een mooi bezoek aan Zierikzee. Met meerderheid van stemmen wordt besloten dat we morgen uitvaren om Middelburg te bezoeken.
Gisteren, 25 mei, heeft de Kogge Zierikzee weer verlaten. Een bezoek waarbij niet zo veel mensen aan boord zijn geweest, maar wel met meer dan gemiddelde belangstelling voor het schip. We kunnen ter plaatse wenden en dan via het kanaal en de Zeelandbrug op naar het Veerse Meer. Door de Zandkreeksluis. Op naar Veere. We doen op het meer nog iets wat op zeilen lijkt, maar records worden niet gebroken. Ook niet verwonderlijk met windkracht 1 à 2. De temperatuur loopt lekker op en schaduw wordt waar mogelijk opgezocht. Als we door de sluis van Veere zijn, die door bootsman Gerrit wordt genavigeerd, staat er een klein gunstig briesje en zeilen we rustig zonder motor en generator op de manier van eeuwen geleden. We horen de vogels fluiten en tjilpen en de schapen blaten. Wat een rust. We bereiken Middelburg en hebben nog tijd voor een wandeling en een ijsje. We zitten nog lang aan dek te keuvelen en te genieten van de aangename temperatuur.
Deze dinsdagochtend (26 mei) mag ik bijtijds uit de veren omdat Omroep Zeeland graag een radio-interview wil, en daar geven we dan graag gehoor aan. We kunnen ook niet verder varen omdat er een brugstremming is en de brug pas in de middag opengaat. Dus na het interview, het ontbijt en de boodschappen zijn we klaar om te varen. We informeren de brugbediening dat we klaar zijn voor vertrek en krijgen te horen dat de brug vanwege de warmte is uitgezet en dus gestremd is tot minstens vanavond 20.00 uur of later. De keuze is nu: óf wachten tot vanavond en hopen dat de brug weer draait, óf omvaren. Dus terug naar Veere, via Wemeldinge en Hansweert naar Oostende. Dat betekent zo ongeveer 9 à 10 uur omvaren. Ik besluit democratisch om te wachten. Het zal toch wel weer koeler worden vanavond of morgenochtend en dan kunnen we naar Vlissingen. Vandaar komen we ook makkelijk in Oostende.
De dag begon dus met een interview met Omroep Zeeland. De Kogge is zo aardig in beeld in het Zeeuwse land. Rond 20.00 uur kwamen de mannen van de technische dienst vertellen dat de brug ver genoeg was afgekoeld om te kunnen worden geopend. Voor ons werd het dus een avondcruise. Na passage van diverse bruggen arriveren we in Vlissingen. We besluiten binnen de sluis te overnachten, zodat we niet op tij hoeven te liggen. Wel zo rustig. Deze morgen bijtijds uit de veren en om 06.15 uur staan we buiten Vlissingen op stroom, met de koers op Oostende, en we genieten van een mooie zonsopkomst over Vlissingen. Al gauw gaat het zeil erbij. Nu op naar Oostende, waar de Zwarte Dame zal worden opgewacht door de nationale Belgische tv met nog wat andere schepen.
Gistermiddag, 27 mei, naar Oostende opgestoomd. Eerst op de motor met het zeil erbij. Tot op het moment dat een groene gasboei besloot ons in te halen. Toch de motor maar wat meer bijgezet. Gelukkig trok de wind weer aan en konden we de motor zelfs uit doen. De wind was gunstig en wij kwamen volgens planning om 14.30 uur voor de haven van Oostende, zoals ’s morgens was gevraagd, omdat er dan ook andere zeilschepen, zoals ‘Le Français’ en de ‘Noordenwind’, zouden zijn. Daar kwam de ‘Artemis’ nog bij. Wij voeren al zeilend, met Harm aan het roer, aan de kop van de vloot de haven in. Daar ging het zeil omhoog en deden wij het laatste stuk naar de sluis van het Mercatordok op de motor. Het afmeren verliep soepel dankzij de goede bemanning van de Kogge. De aanlegger was dik verdiend. ’s Avonds nog een potje koggebridge gedaan en daarna te kooi. Deze morgen, donderdag 28 mei, geen stress en rustig ontbeten. We hadden besloten om ’s middags pas open schip te houden vanwege onduidelijkheid in het draaiboek. De officiële opening was ook pas na het welkom in de vip-tent, dus na de middag. We konden zo nog de laatste hand leggen aan het opkuisen van het schip en de ‘Vera Cruz’ verwelkomen met een saluutschot onder leiding van onze Antwerpse webcam-Henkie en Jan Willem, zodat we na de lunch ertegenaan konden gaan. Deze middag leverde 412 bezoekers op. Met goed oplopende temperaturen een warm begin van ‘Oostende voor Anker’.
Nawoord van schipper WJ: Voor mij zit deze vaartocht met de Zwarte Dame er weer op. Nogmaals heel veel dank aan mijn bemanning tijdens dit rondje Zeeland. Mede dankzij hen is deze tocht een mooi promotierondje geworden door het mooie Zeeland.
De verslaggeving wordt overgenomen door Joost. Op 1 juni schrijft hij:
Goedenavond, ik zal het niveau van schipper WJ in de verste verte niet halen, maar ik doe een poging. Na typisch Belgische chaos – eerst om 11 uur schutten, dan toch om 10 uur schutten om dan toch weer te moeten wachten – zijn we dan toch om 11.15 uur door de sluis van Oostende en kiezen we het ruime sop. Nauwelijks voorbij de havenhoofden valt het doekje en dat blijft staan tot vlak voor de haven van Breskens. Met een gangetje van ca. 3-4 knopen en verhalen over rondjes en sterretjes, stuurmanskunsten van Linda Roos en Yessica, oh nee, alleen Roos, maar ook van Marijke en Ineke en de rest van de bemanning, komen we om 18.45 uur aan in Breskens, omdat we nog niet in Vlissingen welkom zijn. De catering was weer van uitstekende kwaliteit. Kortom: another day at the Cog. Mañana más!
2 juni: Update: vanmorgen om ca. 10.30 uur afscheid genomen van de wereldstad Breskens, maar niet voordat er proviand was gebunkerd en Linda Roos en Yessica de luxe op een catamaran hadden geïnspecteerd die bij ons aan de steiger lag. De overtocht naar Vlissingen over de woeste Westerschelde was kort. Met windkracht 2-3 namen we de gok en probeerden we er maar weer het beste van te maken. En wat denken jullie: we hebben het gered! Als kers op de pudding mochten we gebruikmaken van de grote sluis. Je hebt tenslotte bemanning en luxe bemanning. In Vlissingen konden we nog niet bij de festivalkade afmeren, dat kan pas woensdag. Vanmiddag Michiel de Ruyter een handje geschud in een ietwat nat Vlissingen en vanavond staat er een uitnodiging bij onze buren op de Vera Cruz. Het kost ons wat improvisatie, maar we krijgen de tijd wel vol. Hasta mañana.
3 juni: Update: het grote wachten was vandaag op het sein dat we welkom waren aan het ponton dat vandaag afgemeerd zou worden aan de festivalkade. Dat sein kwam rond half drie. En je raadt het nooit: we moesten afmeren aan de kade. De Vera Cruz en de Kamper Kogge liggen niet meer zij aan zij, maar kop-kont afgemeerd. Voordeeltje: de kade is dusdanig hoog dat een loopplank niet nodig is. Na het schip veilig te hebben afgemeerd en een bord blauwe hap naar binnen te hebben geschoven, hebben schipper Joop, Marijke en ik hartstochtelijk afscheid genomen van de achterblijvende bemanning. De komende dagen druppelen nieuwe bemanningsleden weer binnen om maandag terug te reizen naar Kampen. Kok Harm zal de komende dagen Omroep Zeeland te woord staan. Uw interim-verslaggever te velde is onderweg naar huis. Het waren weer een paar fantastische dagen. Eens zien wie de verslaggeving overneemt.
Die verslaggeving werd overgenomen door Ineke. Zij schrijft op 4 juni: Nadat Joop, Joost en Marijke van boord waren gegaan, bleven we met z’n vijven over. Het was best rustig. De mobiele brigade was weer volop in beweging. Ik lag – vraag niet hoe lang – met buikkrampen op bed om na 5 minuten weer overeind te gaan zitten. Om 23.00 uur lag iedereen weer onder zeil. Maar mijn buikinhoud kwam er van boven weer uit, daar knapte ik van op en ben dus ook gaan slapen. Vanmorgen ging er geen wekker, dus we hebben ‘uitgeslapen’ tot 08.40 uur. Harm hoefde voor de eerste keer geen eieren klaar te maken. Het weer hier in Vlissingen is echt Hollands: harde wind, zon en regen. Tussen de buien door werden er boodschappen gedaan, werd er gerelaxt en werd er een schip bezocht. Verder gaat het hier zijn gangetje. Vanavond krijgen we weer heerlijk eten van topkok Harm. Voor zover weer een Kogge-update. Allemaal de Kogge-groeten uit Vlissingen.
Op 5 juni schrijft zij: Update x. Ik heb inmiddels het schip verlaten en zit nu in de trein richting het midden des lands. Het weer was vanmorgen redelijk goed in vergelijking met gisteren. Zon, veel minder wind en daardoor aangenamer. Ik hoop dat deze trend doorzet voor de achterblijvers aan boord. Verder weinig bijzonderheden en daardoor een kortere update. Ik wens de bemanning in Vlissingen heel veel succes met Vlissingen Maritiem. Een behouden vaart en stay safe allemaal aanstaande maandag.
Op zondag 7 juni schrijft Eefje: Nadat gisteren het evenement een beetje in het water viel door de regen (al hadden we toch nog een paar honderd bezoekers), viel er vandaag iets heel anders in het water. Gelukkig woei de wind alleen de buggy van de kade af, zonder kind. Met vereende krachten werd het vehikel toch nog gered, tot grote opluchting van het desbetreffende gezin. Vandaag hadden we bijna 700 bezoekers en een gezellig zonnetje. Ook vandaag een bemanningswissel. Joop en Gerrit kwamen op tijd voor de lunch aan. Roos is weer lekker naar huis getreind na een week vol humor en inzet mee te hebben gedraaid. Nu is het tijd voor de afwas, schoon schip maken voor morgen en uitbuiken.
Morgen zwaaien we om 8 uur af in Vlissingen en hopen we met de gunstige wind IJmuiden te bereiken.
Volgens VesselFinder zag de schrijver dezes de Kogge op maandag erg langzaam naar Scheveningen varen (vloedstroom tegen?) en de volgende dag als een speer naar IJmuiden met als eindbestemming Muiden. Een aanname: Guido heeft Joop de kop gek gezeurd en hem kunnen overtuigen om daar aan te meren in plaats van Lelystad.
Heel vroeg is de Kogge de volgende morgen weer vertrokken uit Muiden om vervolgens rond 15.00 uur af te meren aan de zomersteiger in Kampen.