
De Heugte, tweede Paasdag

Middeleeuws zeilvrachtschip De Zwarte Dame


Een bijzonder stuk maritieme geschiedenis krijgt mogelijk een nieuw leven op de Koggewerf in Kampen. De vrijwilligers van de Koggewerf nodigen iedereen van harte uit voor het Kamper Kogge Café op vrijdag 27 maart, waar zij hun plannen presenteren voor de bouw van een unieke, historische schokker.
De schokker, genoemd naar Schokland, is een karakteristiek scheepstype dat zich aan de oostzijde van de voormalige Zuiderzee ontwikkelde. De laatste houten schokkers verdwenen in de twintigste eeuw. Daarmee verdween ook een markant onderdeel van de regionale geschiedenis, waaronder de KP 1 van de Schokker familie Diender, die zich na de ontruiming van Schokland in Kampen vestigde.
Juist dat verhaal vormt nu de inspiratie voor een nieuw en ambitieus project op de Koggewerf: het opnieuw bouwen van een schokker. Daarmee willen de initiatiefnemers niet alleen een uniek scheepstype terugbrengen, maar ook de historische band tussen Schokland en Kampen zichtbaar maken. Die verbondenheid is nog altijd voelbaar, niet in de laatste plaats in Brunnepe, waar een groot deel van de Schokkers zich vestigde.
Met dit initiatief onderstreept de Koggewerf opnieuw haar rol als levendige en inspirerende plek waar maritiem erfgoed écht beleefd kan worden. Bezoekers ontdekken er hoe schepen vroeger werden gebouwd en hoe ze zich door de eeuwen heen hebben ontwikkeld. Op de werf zijn al de botters en de varende kogge te bewonderen, en in de toekomst komt daar ook de IJsselkogge bij: het bijzondere scheepswrak dat in de IJssel is gevonden en vanaf 2028 te zien zal zijn in het IJsselkogge Paviljoen.
Samen met de botterloods, de expo en de taveerne groeit de Koggewerf uit tot een aantrekkelijke bestemming voor een toeristisch dagbezoek vol historie, vakmanschap en beleving — uiteraard inclusief een prachtige vaartocht in de omgeving.
Tijdens het Kamper Kogge Café delen de vrijwilligers graag hun enthousiasme en vertellen zij meer over de plannen voor deze bijzondere herbouw. Belangstellenden zijn van harte welkom.
Praktische informatie
Datum: vrijdag 27 maart
Aanvang: 19.30 uur
Zaal open: 19.00 uur
Locatie: Taveerne Koggewerf, Kampen
Toegang: gratis
De Koggewerf wordt dit jaar opgenomen in de route van Kerst In Oud Kampen. De vrijwilligers op de werf heten u van harte welkom. Behalve van de nostalgische, maritieme sfeer kunt u genieten van verschillende ambachten zoals manden vlechten, zalm roken, netten breien en ook is de smederij in bedrijf.
Om onze verbinding met Schokland te tonen hebben de vrijwilligers een Schokker huisje nagebouwd, zoals we dat vroeger in Brunnepe zagen. Eén van de vier kleinste huisjes van de voormalige Schokkerbuurt is als voorbeeld genomen. In dit huisje van 12 m2, woonde een weduwe met drie zonen. Het kozijntje met deur en raam zijn hoogstwaarschijnlijk per botter van Schokland naar Kampen vervoerd en daar hergebruikt in de gemetselde pui. Kenmerkend is de boerendeur en het luikje boven de deur voor opslag van de visnetten.
Verder is er live muziek op de werf, de horeca pakt uit met chocolademelk, rookworst en soep. En wilt u een kerstaandenken mee naar huis nemen, kijk dan even bij de kraam waar onze vrijwilligers hun handwerk aanbieden.

Vanaf de wal heb je het al kunnen zien: het zeil en de ra zijn al verwijderd van het schip!
Afgelopen donderdag 25 september 2025 is de ra gestreken en werd het zeil er afgehaald. Beiden zijn opgeborgen.
Het vaarseizoen 2025 is afgelopen. De schippers evalueerden het afgelopen vaarseizoen en keken vooruit naar 2026.
Naast de ‘standaard’ winterwerken: het dek behandelen; mast onderhoud; klampen vernieuwen: het bovenschip met anti-zwam behandelen. Ook besloten ze of ze, in plaats van bakboord of stuurboor nu voor c.q. achterschip de ballast verhuizen en het vlak schoonmaken en conserveren. Het schip ligt dan minder scheef…





11 juli 2025 -Kampen
Begeleid door de Kamper Botters en andere klassieke schepen, voer de Kamper Kogge traditiegetrouw de Koggewerf voorbij om eerst haar groet aan de stad en de Nieuwe Toren te brengen.
De Nieuwe Toren verwelkomde de Gotlandvaarders met vlagvertoon.
Op de Koggewerf vormden – even na 16.00 uur – burgemeester Sander de Rouwe, wethouder Bas Wonink, vele vrienden en familie het welkomstcomité voor de bemanning.
De Kamper Kogge vertrok 10 mei 2025 voor haar langste zeilreis ooit richting Visby op Gotland (Zweden).
De reconstructie van een middeleeuws handelsschip vervoerde kisten met goederen van Nederlandse en Duitse Hanzesteden om mee te handelen tijdens de internationale Hanzedagen in Visby. Deze handelswaar werd, na het aanleggen bij de Koggewerf eerst ceremonieel aan wal gebracht, waarna de bemanning kon uitschepen en familie en vrienden begroette.
Lees hier het Logboek van de reis naar Visby (Gotland – Zweden)
De Kamper Kogge wordt nu klaargemaakt voor haar binnenlandse reis naar Amsterdam. Ze is daar als tallship te gast bij Sail Amsterdam.

De ochtend dat we de Kogge uitzwaaiden, was de Koggewerf het toneel van veel activiteiten. Niet alleen was het terrein gevuld met kraampjes met oude ambachten als smeden, klompen maken, spinnen, vis roken en haring snijden, zeil maken, mand vlechten, knopen en splitsen. Ook waren er een sneltekenaar, allerlei kinderspelletjes en VR-experiences.
Shantykoren leerden het vele uitzwaaipubliek het lied “Tabee Kamper Kogge”. Want dat wordt gezongen bij het vertrek van de Kamper Kogge. Deze keer naar Visby op het eiland Gotland in Zweden.
In de Botterloods volgde een geïnteresseerd publiek het lezingenprogramma:
– Professor Hanno Brand vertelde over de historische link tussen de Hanzesteden: ‘Visby – hanzeatische springplank en splijtzwam in de Oostzee’.
– Professor Louis Sicking vertelde over zijn boek: ‘Elke provincie een eigen Gouden Eeuw. Overijssel: de Gouden Eeuw van de Hanze’.
– De nautische partners van Botters, Zompen, Koggen en Punters richtten Nautisch Platform Oost op. Dit nautisch erfgoedplatform geeft aandacht aan ons maritieme en nautische erfgoed in Oost-Nederland. Het oprichtingsmanifest werd aangeboden aan de commissaris van de Koning, de heer Wigboldus (Provincie Gelderland) en aan gedeputeerde Hoogland (Provincie Overijssel).

Vertegenwoordigers van provincies Overijssel en Gelderland bij manifest Nautisch Platform Oost
foto Jan van Werven
Handelswaar aan boord
Een groot aantal Hanzesteden in Overijssel en Gelderland had door de vrijwilligers van de Koggewerf een Hanzekist laten maken. Op elke Hanzekist siert het stadswapen van die Hanzestad en elke stad had de kist gevuld met kenmerkende handelsproducten. Burgemeesters en wethouders van de verschillende steden brachten hun Hanzekist aan boord van de Kamper Kogge en droegen de handelswaar over aan de bemanning.
De Kamper Kogge brengt deze Handelswaar Visby, waar vertegenwoordigers van de Hanzesteden hun kist weer kunnen ophalen. Als bewijs van eigendom kregen alle bestuurders een middeleeuwse chirograaf.
Een groep vrijwilligers werkte de afgelopen maanden het kadenet dat in havens tussen wal en schip wordt vastgeknoopt. Dit veiligheidsnet werd voor vertrek van de Kamper Kogge naar Visby ceremonieel aan de bemanning overgedragen.
Burgemeester van Kampen, Sander de Rouwe, sprak de 14e eeuwse reisbede uit en de bemanning kon de trossen losgooien. De Kamper Kogge begon om 14.00 uur aan haar meest verre reis ooit en werd door bijzonder veel mensen uitgezwaaid. Traditioneel voer de Kogge eerst langs het stadsfront van Kampen. Op de IJssel werd ze begeleid door een uitzwaaivloot van historische schepen: Botters, Zeilpunters en Zompen.
Meer over het Hanzefestival Verslag RTVOost : https://www.oost.nl/nieuws/3519136/langste-reis-ooit-voor-kamper-kogge-op-weg-naar-internationale-hanzedagen-in-zweden
1 mei 2025 – We plaatsen vandaag de mast met behulp van een kraan op Kamper Kogge. Ook slaan we het zeil weer aan en zetten de ra.
Met vereende krachten werkten onze vrijwilligers de afgelopen weken aan het vervangende topstuk van de mast. Alle rondhout werd kaal gehaald en ingesmeerd met vele lagen olie.










Met elkaar zwaaien we de Kamper Kogge uit bij haar vertrek naar Visby in Zweden. Hét perfecte moment om een nieuw hoofdstuk te beginnen met de presentatie van het manifest van het Nautisch Platform Oost, onder het motto ‘Levend verleden, koersvaste toekomst’. Commissaris van de Koning, de heer Wigboldus (Gelderland) en de heer Heidema (Overijssel) namen het manifest in ontvangst.
Gouden tijden voor Overijssel en Gelderland
Waar velen de 17e eeuw als onze ‘Gouden Eeuw’ zien, bloeide Oost-Nederland al veel eerder op: in de 14e en 15e eeuw, in de glorietijd van de Hanze. De kogge, het iconische middeleeuwse vrachtschip, symboliseerde toen al samenwerking, handel en welvaart in heel Noordwest-Europa.
Nautisch Platform Oost grijpt terug op deze rijke traditie en bouwt voort op de kernwaarden van de Hanze, waarbij Hanze staat voor Historie, Ambacht, Noaberschap, Zeilvaart en Economie. Het platform denkt niet in grenzen, maar in verbindingen. Grensoverschrijdende samenwerking, lef, wederkerigheid en praktische daadkracht vormen het kompas.
Springlevend nautisch verleden
Het platform zet zich in voor het behoud, de versterking én de promotie van het nautisch erfgoed van Oost-Nederland – van koggen tot botters, van zompen tot punters. Daarbij is er oo aandacht voor ambachten, die onmisbaar zijn voor de bouw en het onderhoud van historische schepen. Thecla Bodewes, nationaal boegbeeld van de Topsector Water en Maritiem, is met trots beschermvrouwe van het platform.
Eerste mijlpalen
De expeditie van de Kogge naar Visby is nog maar het begin. In het vooruitzicht liggen ook de reconstructie van historische schepen zoals (Vecht)zompen en botters, de komst van de IJsselkogge naar Kampen en de organisatie van de Internationale Hanzedagen in Zwolle (2030) en Harderwijk (2031).
Meer informatie: Henk van Voornveld, lid initiatiefgroep Nautisch Platform Oost voorzitter@kamperkogge.nl 06 53808142
